İnternet Kafede Oyun Kurmak ve Güncel Tutmak

Yeni bir oyun çıktı. Kafede üç kişi aynı akşam sordu. Otuz makine var, elinizde bir gece ve bir internet hattı.

İşin zor tarafı kurulum değil. Zor olan, otuz makinede aynı sürümün durması ve bunu her yama çıktığında tekrar yapabilmek. Bir makine eski sürümde kaldıysa müşteri bunu üçüncü dakikada fark eder ve doğru kasaya gelir.

Hangi oyunlar kurulacak?

Oyun listesi çoğu kafede üç kaynaktan besleniyor: kasada duyulan talepler, işletmecinin kendi zevki ve rakip kafede ne olduğu. Üçü de yanılabiliyor.

Elinizde daha iyi bir kaynak var. İstatistiklerdeki Uygulamalar sekmesi tüm istemcilerde hangi uygulamanın ne kadar süre çalıştığını toplam süreye göre sıralıyor, kategori kırılımı veriyor ve seçtiğiniz tarih aralığında eğilimin yönünü gösteriyor. "Şu oyun tutuyor" cümlesiyle bu tablonun söylediği çoğu zaman aynı çıkmıyor.

İkinci kaynak talebin kendisi. Bir oyunu kurmadan önce ilgiyi ölçebilirsiniz: istemci ekranında duyuru yayınlayıp görüntülenme ve tıklama sayısına bakmak ya da form alanları olan bir etkinlik açıp katılmak isteyenleri toplamak. İkisi de sunucudan yönetiliyor ve kayıt tutuyor. Bir gece harcamadan önce yirmi kişinin tıklayıp tıklamadığını bilmek işe yarıyor.

Üçüncüsü sıkıcı ama atlanmamalı: oyunun ticari ortamda kullanımına dair şartlar. Bazı yayıncıların kafeler için ayrı programı var, bazılarının yok. Kurmadan önce ilgili platformun ticari kullanım şartlarını kontrol edin.

Bir oyunun maliyeti de diskle bitmiyor. Her oyun bir yama takvimi, bir hesap ihtiyacı ve arıza çıktığında bir destek yükü getiriyor. Yeni açılan bir kafede listeyi dar tutmak, internet kafe açarken verilen kararların en ucuzu.

Tek makinede kurup çoğaltmak mı, tek tek kurmak mı?

Otuz makineye tek tek kurulum akla ilk gelen yol ve en pahalısı. Otuz kez indirme, otuz kez ayar, otuz farklı sonuç.

Pratikte işleyen yöntem referans makine. Bir makineye kurarsınız, ayarlarını yaparsınız, gerçekten oynayarak test edersiniz ve sonucu çoğaltırsınız. Çoğaltmanın iki yolu var.

Birincisi diskin görüntüsünü almak. İşletim sistemi dahil her şeyi kopyalar ve yeni makine kurarken en verimli yoldur. Bu iş HandyCafe'nin değil, ayrı bir görüntüleme aracının işi.

İkincisi dosya senkronu. Sunucudaki bir klasörü seçersiniz, sunucu dosyaların listesini ve sağlama toplamlarını çıkarır, her istemci bunu kendi diskiyle karşılaştırır. Eksik ve değişmiş dosyalar iner, aynı olan atlanır. Tüm istemcilere ya da seçtiğiniz makinelere gönderebilirsiniz, işlem bitince her istemci kaç dosya indirdiğini bildirir. Dağıtımın mekaniğini uzaktan yönetim yazısında ayrıntısıyla anlattım.

Ayrım şurada: klasörü kopyalayınca çalışan oyunlarda dosya senkronu işi bitirir. Kurulum sihirbazı, kayıt defteri girdisi veya çalışma zamanı paketi isteyen oyunlarda dosyalar gider, kurulum gitmez.

Bir kural daha. Yeni bir dağıtımı önce tek bir istemciye gönderin. Tek makinede doğrulanmamış bir dağıtımın otuz makineyi birden bozma ihtimali gerçek.

Güncellemeler ne zaman yapılır?

Yamaların kafe açıkken inmesi en pahalı senaryo. Müşteri ödediği sürede ilerleme çubuğu izliyor, hattınız doluyor ve kasiyer aynı soruyu on kez cevaplıyor.

Bunun yerine güncellemeyi bir pencereye alın. Kapanıştan sonra veya açılıştan önce makineleri açık bırakarak yapılan bir tur, gün içinde otuz kez yaşanacak sürprizi bitiriyor.

Sıra şöyle olmalı: referans makinede güncelle, oyunu bir kez açıp gerçekten girdiğini gör, sonra dağıt. Ters sırada çalışırsanız bozuk bir yamayı otuz makineye kopyalarsınız.

Launcher'ların kendi otomatik güncellemesi de bir tercih meselesi. Açık bırakırsanız her makine hattı istediği anda kullanır. Kapatırsanız kontrol sizde olur, karşılığında güncellemeyi hatırlamak da size kalır.

Turnuva varsa bu iş kritikleşiyor. Farklı sürüm çalıştıran iki makine maçı bozuyor ve sürüm eşitliğini kontrol etmek espor turnuvası hazırlığının maddelerinden biri.

Disk alanı ve indirme bant genişliği

Bu ikisi sürekli birbirine karışıyor. Ayrı sınırlar ve ayrı çözümleri var.

Bant genişliği tarafında asıl israf tekrar. Aynı yamayı otuz makinenin ayrı ayrı internetten indirmesi hattı otuz kez tüketmek demek. Bir kez indirip yerel ağdan dağıtmak aynı işi hattı bir kez kullanarak bitiriyor.

Yerel ağın da sınırı var. Kafe doluyken tüm istemcilere aynı anda dağıtım başlatmak oyunlarda gecikme yaratır. Açıkken dağıtacaksanız makineleri gruplara bölün ve boştakilerle başlayın.

Disk tarafında sabit bir bütçeyle çalışıyorsunuz. Her yeni oyun er geç bir başkasının yerini alacak. İşleyen yaklaşım, diskin dolmasını beklemek yerine bir eşik belirlemek: boş alan o eşiğin altına indiğinde liste gözden geçirilir. Böylece kararı gece yarısı disk dolduğunda vermek zorunda kalmazsınız. Oyunları işletim sisteminden ayrı bir bölümde tutmak da makine yeniden kurulduğunda her şeyi baştan indirmenizi engelliyor.

Oyun menüsünü müşteriye sunmak

Kurulum bitti. Şimdi müşteri makineye oturduğunda ne göreceği kaldı.

Menü kataloğu sunucudan yönetiliyor: kategoriler, kategori altındaki uygulamalar, her uygulamanın istemcideki çalıştırma yolu, ikonu, afişi, sıralaması ve bir görünürlük anahtarı. Değişiklik bağlı istemcilere anında gidiyor, makineleri yeniden başlatmanız gerekmiyor.

Menü kurarken iki hata sık görülüyor. Birincisi kategorileri diskteki klasör yapısına göre kurmak. Müşteri hangi klasörde diye düşünmüyor, ne oynayacağım diye düşünüyor. İkincisi kurulu olan her şeyi listeye koymak. Kırk kalemlik bir menü, sekiz kalemlik iyi seçilmiş bir menüden daha az oynatıyor.

Görsel taraf da sunucudan ayarlanıyor: afiş oranı, kart yoğunluğu, afiş mi ikon mu gösterileceği ve üstteki dönen tanıtım şeridi. Yeni kurduğunuz oyunu tanıtım şeridine ve hızlı erişim çubuğuna koymak, o oyunun ilk hafta ne kadar denendiğini belirliyor.

Duyuru bandını da kullanın. Yeni oyunu haber veren bir duyurunun kaç kez görüntülendiği ve kaç kez tıklandığı sayılıyor. Bu sayı, ilerideki kaldırma kararınızın ilk verisi.

Aynı oyun kaç makinede birden çalışsın?

Bazı oyunlarda sınır diskinizde değil lisansınızda. Uygulama Lisansları sayfası bunu sayıyor: lisans adı, izlenecek süreç adı, toplam adet ve aynı anda kaç kullanıcıya izin verileceği. Bir istemci o süreci başlattığında bir yer düşülüyor, uygulama kapandığında geri veriliyor ve tüm yerler doluyken gelen istek limit kaydı olarak düşüyor.

Çöken makineler için otomatik geri alma var. İstemci belirlediğiniz aralıkta sinyal göndermezse yer havuza dönüyor, takılı kalan lisanslar kapasitenizi kalıcı olarak yemiyor. Gerektiğinde bir yeri elle de boşaltabilirsiniz.

Bunu hesap paylaşımıyla karıştırmayın. Uygulama Lisansları sayar, hiçbir giriş bilgisi dağıtmaz. Launcher hesaplarını makineler arasında dolaştırmayı oyun hesabı yönetimi yazısında ele aldım.

Hangi oyun kaldırılacak?

Kaldırmak bir karar. Çoğu kafede ise bir unutma: kimse oynamıyor, kimse silmiyor ve disk yavaşça doluyor.

Uygulamalar sekmesindeki toplam süre düşüyorsa ve afiş menüde göründüğü halde kimse tıklamıyorsa oyun bitmiş demektir. Hesap havuzu kullanıyorsanız o oyun için istek gelmemesi de aynı şeyi söyler.

Silmeden önce gizleyin. Görünürlük anahtarını kapatıp bir süre bekleyin, soran çıkarsa geri açmanız saniyeler sürer. Kimse sormadıysa diskten kaldırın ve hangi oyunu hangi tarihte neden kaldırdığınızı bir yere yazın. Altı ay sonra aynı oyunu yeniden kurup kurmayacağınıza bakarken o not işinize yarıyor.

Araçların yapmadıkları

Dosya senkronu kurulum çalıştırmaz. Bir dosya dağıtımıdır, sessiz kurulum motoru değildir. Kurulum sihirbazı isteyen paketi makinelere kopyalar ama sizin yerinize kurmaz.

Menü bir sunum katmanıdır. Müşteriye neyin kolay ulaşılabilir olduğunu belirler, işletim sistemi seviyesinde yasak koymaz. Menüde görünmeyen bir program diskte durmaya devam eder.

Görüntü klonlama, disk dondurma ve bölümlendirme ayrı araçlardır. HandyCafe bunları içermiyor. Kurulum stratejiniz bu araçlarla birlikte kurulur.

Uygulama Lisansları sayar, satın almaz. İzlenen süreç adı makinedeki gerçek çalıştırılabilir dosyayla eşleşmezse sayım da yanlış olur.

Ticari kullanım şartları sizin sorumluluğunuzda. Her platformun şartı farklı ve zaman içinde değişiyor. Bu yazı hukuki görüş değildir.

Aylık rutin

1. Güncellemeleri kapalı saatlere alın, gün içine değil.
2. Önce referans makinede güncelleyin, açıp kontrol edin, sonra dağıtın.
3. Yeni dağıtımı önce tek istemciye gönderin.
4. Kafe açıkken dağıtacaksanız makineleri gruplara bölün.
5. Ayda bir Uygulamalar sekmesine bakın ve listeyi kayda göre güncelleyin.
6. Kaldırmayı iki aşamada yapın: önce gizleyin, sonra silin.

Otuz makinede oyun yönetmek bir kerelik iş değil, bir bakım düzeni. Düzen kurulduğunda bir yamanın kafeye yayılması bir gece değil bir işlem sürüyor. Menü, dağıtım ve lisans sayacı aynı sunucudan yönetiliyor, özellikler sayfası hepsini bir arada gösteriyor.