İnternet Kafede Bilgisayarları Kasadan Yönetmek

Cuma akşamı, kafe dolu. 14 numarada oyun donmuş, çocuk elini kaldırmış bekliyor. Kasada üç kişi sıra almış. Telefon çalıyor. 22 numaradaki makinenin ekranında ne olduğunu bilmiyorsunuz.

Bu dördünün üçü yerinizden kalkmadan çözülebilir. Kafeyi ayakla yönetmek çoğu işletmede alışkanlıktan sürüyor, çünkü kurulum günü kimse "bunu kasadan yapabilir miyim" diye sormuyor. Yazının birinci yarısı bunun cevabını veriyor. İkinci yarısı daha önemli bir soruyu soruyor: elinizde müşterinin ekranını açan bir düğme varsa, o düğmenin sınırı nerede.

Kalkmadan önce panele bakmak

Uzaktan yönetimin en çok kullanılan parçası aslında hiçbir şeye bağlanmıyor. Sadece bakıyor.

Panelin ne gösterdiğini özellikler sayfasından da inceleyebilirsiniz. Panelde her bilgisayar bir kart. Kartın üstünde adı, durumu renkle, oturumun başlangıcı ve kalan süre, üzerindeki üye, anlık indirme ve yükleme hızı var. Durumlar renkle ayrılıyor: aktif oturum, bağlı ama boşta, duraklatılmış, yönetici modu, çevrimdışı. Filtre çubuğundan yalnızca bağlı olanları, yalnızca kullanımdakileri ya da yalnızca boştakileri süzebiliyorsunuz ve her düğmenin üstünde kaç makine olduğu yazıyor.

Bir de sağlık taraması var. Bağlı tüm makineleri tarayıp işlemci ve ekran kartı sıcaklığı, bellek, disk ve ağ gecikmesi çıkarıyor. Sensör okunamayan makinede değer yerine boş görünüyor ve o makine ortalamaya katılmıyor. Kule içine tıkıştırılmış bir kafede bu tablo, arıza çıkmadan önce hangi koltuğun temizlik istediğini söyler.

Yani günün ilk sorusu "kim ne yapıyor" değil, "her şey yolunda mı". İkincisine bir ekran açmadan cevap alıyorsunuz.

Ekrana hiç bakmadan çözülen işler

Vardiyanın büyük kısmı burada geçiyor. İstemci kartının üzerinden yapılabilenler:

• Süre ekleme ve çıkarma. Müşteri kasada bir saat daha ödedi, oturumu bozmadan süreyi eklersiniz.
• Duraklat ve devam ettir. Müşteri dışarı çıktı, ücretlendirme durur.
• Oturumu aktarma. Makine sorunluysa müşteriyi başka bir bilgisayara taşırsınız, süresi ve hesabı onunla gider.
• Mesaj gönderme. Ekranda açılır bir kutu çıkar. Son sipariş uyarısı, süre hatırlatması ya da "servisin geldi" için yeterli.
• Uygulama listeleri. O anda çalışan uygulamalar, açılışta başlayanlar, kurulu olanlar ve pencereli olanlar ayrı sekmelerde listelenir.
• Kapatma, yeniden başlatma ve istemciyi kapatma.

Toplu iş de var. Ctrl ile birden fazla kart seçip hepsini birden kapatabilir, yeniden başlatabilir veya aynı mesajı hepsine gönderebilirsiniz.

Bu listenin ilk maddesi vardiyada diğerlerinin toplamından fazla kullanılıyor. Kimse "uzaktan yönetim aldım" derken süre eklemeyi düşünmüyor ama işi asıl hafifleten o.

Ekrana bakmak gerektiğinde: üç kademe

Ekranı açmanın tek bir yolu yok ve hepsi aynı ağırlıkta değil. Sıralamayı bilinçli kurmak, hem müşteriye hem kendinize karşı dürüst olmanın en kolay yolu.

Birinci kademe, tek kare ekran görüntüsü. Anlık bir kare alır ve size gösterir. Görüntüleyicide makinenin adı, donanım kimliği ve tam zaman damgası da yazar. Belirli bir uygulama penceresini tek başına yakalayabilirsiniz, masaüstünün tamamını görmenize gerek kalmaz. "Oyun gerçekten donmuş mu, yoksa müşteri menüde mi bekliyor" sorusunun cevabı çoğu zaman burada biter.

İkinci kademe, canlı ekran. Görüntü gerçek zamanlı akar, siz izlersiniz ama dokunmazsınız. Yayın yerel ağ üzerinden gider, kodlama H.264, bit hızı ayarlanır ve otomatik modda ağın durumuna göre kendini ayarlar. Görüntüleyicide kaybolan kare oranı da yazar; bu oran yükseliyorsa sorun yazılımda değil ağdadır. HandyCafe Genesis'te yerel uzaktan masaüstü oturumu sayısında sınır yok.

Üçüncü kademe, devralma. Fare ve klavye sizin olur, pano iki taraf arasında paylaşılır. Donan oyunu kapatır, ekran ayarını düzeltir, yeni müşteriyi girişten geçirirsiniz. Bu en ağır araç, çünkü artık müşterinin oturumunda onun adına iş yapıyorsunuz.

Pratik kural: aşağıdan başlayın. Ekran görüntüsü cevap veriyorsa canlıya çıkmayın, canlı yetiyorsa devralmayın. Devralacaksanız da önce söyleyin. "Ekranınıza bağlanıyorum, oyunu kapatıp açacağım" cümlesi bir saniye sürüyor ve karşınızdakinin bir daha o makineye rahat oturmasını sağlıyor.

Kapatma, açma ve elektrik

Kapanışta seçili tüm makineleri tek işlemle kapatmak, sabah kafenin tamamını "belki dolar" diye açmamak ve kapalı bir makineyi ağ üzerinden Wake-on-LAN ile uyandırmak da bu panelin işi. Bu tarafın parayla ilişkisini ve boşta dönen makinenin faturaya yaptığını elektrik gideri yazısında ayrıntısıyla hesapladım, burada tekrar etmeyeyim.

Güncelleme ve kurulumu makinelere taşımak

Bir oyunun yamasını otuz makineye elle taşımak, uzaktan yönetimden beklenen ama en çok atlanan iş.

Dosya senkronu şöyle çalışıyor: sunucudaki bir klasörü seçersiniz, sunucu dosyaların listesini ve sağlama toplamlarını çıkarır, her istemci bu listeyi kendi diskiyle karşılaştırır. Eksik olan ve değişmiş olan iner, aynı olan atlanır. Dosyalar parça parça aktarıldığı için yarıda kalan bir aktarım baştan başlamaz. İşlem bitince her istemci başarılı mı başarısız mı olduğunu ve kaç dosya indirdiğini bildirir.

Tüm istemcilere gönderebilir ya da yalnızca seçtiğiniz makineleri hedefleyebilirsiniz. Tipik kullanım: oyun yaması, yapılandırma dosyaları, taşınabilir uygulamalar, menüde kullandığınız ikon ve afiş görselleri.

Burada bir sınır var ve baştan söylemek gerekiyor: bu bir dosya dağıtımı, sessiz kurulum motoru değil. Kurulum sihirbazı isteyen bir paketi kopyalar ama sizin yerinize kurmaz. Oyun ve platform hesaplarının makinelere nasıl dağıtılacağı ise ayrı bir konu, onu oyun hesabı yönetimi yazısında anlattım.

Uygulama kısıtlaması: menü ile yasak arasındaki fark

Müşteriye ne göstereceğinizi sunucudan yönetiyorsunuz. Kategoriler, kategori altında uygulamalar, her uygulamanın istemcideki çalıştırma yolu, ikonu, afişi ve bir görünürlük anahtarı. Bir uygulamayı silmeden gizleyebiliyorsunuz ve değişiklik bağlı istemcilere saniyeler içinde gidiyor.

Bunun ne olduğu kadar ne olmadığı da önemli. Menü bir sunum katmanı. Müşteriye neyin kolay ulaşılabilir olduğunu belirler, işletim sistemi seviyesinde bir yasak koymaz. Gerçek kısıtlama Windows tarafındaki ilkelerle ve içerik filtresiyle kurulur. Filtre zaten sizin için ayrı bir yükümlülük ve o tarafı filtre yazısında ayrıca ele aldım.

Nerede durmak gerekiyor?

Buraya kadar panelin yapabildiklerini yazdım. Şimdi yapmaması gerekenler.

Ekran izlemenin meşru gerekçeleri sayılıdır. Yardım isteyen müşteri, donmuş bir uygulama, makinenin gerçekten boşta olup olmadığını doğrulamak, kafenin huzurunu bozan somut bir şüphe. Bu listenin dışında kalan her sebep merak kategorisine giriyor. Personelin boş vakitte ekran gezmesi, mesajlaşma okuması veya izlediğini başkasına anlatması işletmeyi savunulamaz bir yere koyar. Bunu bir kural olarak yazın ve işe alırken söyleyin.

Müşteriyi bilgilendirmek sizin işiniz. Girişte ve bekleme ekranında, bu kafedeki bilgisayarların teknik destek ve güvenlik amacıyla uzaktan görüntülenebildiği görünür şekilde yazmalı. Metnin kendi ülkenizdeki karşılığı ve sözleşmeye nasıl gireceği için hukuk danışmanınıza sorun. Bu yazı hukuki görüş değildir ve size mevzuat vaadi vermiyor.

Kayıt en ağır araç. Uzaktan masaüstü oturumları MP4 olarak kaydedilebiliyor. Bunu varsayılan yapmayın. Somut bir olay veya eğitim gerekçesi olduğunda açın, iş bitince kapatın ve dosyaları ne kadar tutacağınıza önceden karar verin.

Yetki listesinde ekran izleme için ayrı bir kutu yok. Rol sistemi üyeler, konsollar, loglar, raporlar ve ödeme yöntemleri gibi alanları ayrı bayraklarla ayırıyor. Ekranı kimin açabileceğini pratikte sunucuya kimin oturum açtığı belirliyor. Sonuç şu: sunucu hesabını dağıtmayın ve her personele ayrı hesap açın. Yetkilerin nasıl kurulduğunu kasiyer yetkileri ve vardiya devri yazısında ele aldım.

Uzaktan işlemlerin tamamı kalem kalem loglanmıyor. Loglar sayfası sunucu, istemci, kasiyer, üye, oturum, konsol, sipariş ve ödeme olaylarını zaman damgası, makine ve kasiyer kimliğiyle tutuyor. Ama ekran izlemeye özel bir denetim kalemi beklemeyin; bu boşluğu yazılı personel politikasıyla kapatın.

USB engelleme ve indirme engelleme yok. HandyCafe Genesis'te bir portu kapatan veya dosya indirmeyi durduran anahtar bulunmuyor. Bu ihtiyacı işletim sistemi ilkeleri ve filtre yazılımı tarafında kurmanız gerekiyor. Panelden görebildiğiniz şey, makinede neyin kurulu ve neyin çalışır durumda olduğu.

Devralma müşterinin oturumudur. Onun hesabında, onun ekranında geziniyorsunuz. Kısa tutun, işiniz bitince bırakın ve başlamadan önce haber verin.

Vardiyada işleyen altı kural

1. Önce panele bakın, ekrana değil. Sorunların çoğu kart üstündeki bilgiyle çözülüyor.
2. Ekran gerekiyorsa tek kare ile başlayın.
3. Canlı ekrana çıkmadan önce kendinize gerekçeyi söyleyin. Söyleyemiyorsanız açmayın.
4. Devralmadan önce müşteriye haber verin.
5. Kaydı kapalı tutun, yalnızca gerekçesi olan olayda açın.
6. Her personele ayrı hesap, ekran izleme kuralını yazılı olarak verin.

Uzaktan yönetim kafeyi ayakla yönetmeyi bitiriyor ve bu tek başına vardiyayı belirgin şekilde hafifletiyor. Ama aynı panel size müşterinin ekranını da açıyor. Bu yetkiyi ölçülü kullanan işletme sadece etik davranmış olmuyor, aynı zamanda personel tarafında da net bir çizgi çekmiş oluyor. Vardiya sonunda paranın tutması kadar kafenin güveninin de tutması gerekiyor. Gün sonu tarafındaki hesabı gün sonu mutabakatı yazısında ele aldım.