Konsol Salonu ve PlayStation Kafe İşletmek

Kafe açmaya karar verdiğinizde donanım listesi işin en kolay kısmı. Zor olan sorular şunlar: kaç istasyon kuracaksınız, koltuklar nasıl duracak, saat mi yazacaksınız yoksa maç başı mı, kumandalar kaç ayda elden gidecek, kafe sadece konsol mu olsun yoksa yanına bilgisayar da mı koyacaksınız.

Bu soruların ortak özelliği şu: yanlış cevabın faturası ilk hafta değil üçüncü ay geliyor.

Konsol salonu bir oturma odası gibi kurulur

Bilgisayar salonunda müşteri masaya oturur ve kendi işine bakar. Konsol salonunda üç dört kişi aynı kanepeye oturur, bağırır, sıra bekler. İki mekân aynı planla kurulmaz.

Bunun pratik karşılıkları var. İstasyon başına alan bilgisayar salonundakinden fazladır, çünkü oynayan kişi kadar izleyen de vardır. Ekranla koltuk arasındaki mesafe göz yormayacak kadar açık olmalı. Ses en sık atlanan kalem: her istasyon aynı odada bağırıyorsa akşam saatinde kafe dayanılmaz hâle gelir. Kanepe grupları arasına ses kesici bir şey koymak, kulaklık dağıtmak veya istasyonları sırt sırta değil aralıklı yerleştirmek işi kurtarır.

Kaç istasyon sorusunun cevabı da buradan çıkıyor. Boş duran istasyon size kirasını ve elektriğini ödetmeye devam eder. Az sayıda düzgün kurulmuş istasyonla açın, ilk iki ayın doluluk verisine bakın, sıra oluşmaya başladığında ekleyin. Ekran ve klima yükünü baştan hesaplamak isterseniz elektrik gideri ve saat ücreti hesabını anlattığımız yazıdaki formül burada da aynen çalışır.

Saat ücreti mi, maç başı mı?

Türkiye'de konsol salonlarının çoğu bu ikisi arasında gidip geliyor. İkisinin de mantığı var.

Maç başı ücret müşteriye adil gelir. "İki maç oynayacağım" diyen çocuk bir saatlik parayı ödemek istemez. Sorun kasada başlar. Uzatmaya giden maç kaç maç sayılır, aynı kolla arka arkaya oynayan iki kişiden kim ödeyecek, maç bitti ama grup kalkmadıysa süre işliyor mu? Bu soruların cevabı vardiyadan vardiyaya değişiyorsa gelirinizi personelin dikkatine bağlamışsınız demektir.

Saat ücreti bu tartışmayı bitirir. Tek ölçü vardır, her istasyonda aynı kural işler, ay sonunda istasyon başına ciroyu karşılaştırabilirsiniz. Kısa oynamak isteyen müşteriyi kaçırmamak içinse ayrı bir fiyat kalemi kurmaya gerek yok: yarım saatlik ön ödemeli oturum açarsınız, süre dolunca kasiyer uyarı alır. Müşteri açısından bu "üç maçlık" bir alım, sizin açınızdan hâlâ tek ölçü.

İşi rahatlatan iki ayrıntı var. Açılış ücreti: her oturumun başında bir kez alınan sabit tutar, kısa oturumların kurulum ve temizlik maliyetini karşılar. İkincisi saat planı. Haftanın günü ve saatine göre çarpan tanımlayıp ölü saatlerde ücreti aşağı çekebilirsiniz. Sabah on birde boş duran istasyon hiçbir gelir üretmez, indirimli çalışan istasyon üretir.

Kumanda demirbaş değil, sarf kalemidir

Konsol salonlarının en çok şaşırdığı gider kalemi bu. Ev kullanımında yıllarca dayanan kumanda, günde on saat el değiştirdiğinde çok daha hızlı yorulur. Analog kayması, tetik boşluğu, gevşeyen kablo girişi ve teri emmiş kauçuk yüzeyler sırayla gelir.

Bunu kaza gibi değil planlı gider gibi ele alın:

• Her kumandayı numaralandırın ve bir istasyona zimmetleyin. Kaybolan kumandanın hangi istasyondan çıktığını bilmek, kaybı yarıya indirir.
• İki set çalıştırın. Bir set kafedeyken diğeri şarjda beklesin. Şarj kablosuyla oynanan kumanda hem kabloyu hem prizi yorar.
• Vardiya başında ve sonunda sayım yapın. Sayım listesi kasiyer teslim tutanağının parçası olsun.
• Temizliği rutine bağlayın. Günde bir kez silinen kumanda hem daha uzun dayanır hem müşteriye kafenin bakımlı olduğunu anlatır.
• Yedek stok bulundurun. Arızalanan kumanda yüzünden istasyonun bir akşam kapalı kalması, yedek kumandanın parasından pahalıdır.
• Dövüş oyunu oynayan bir grup oluştuysa arcade kolu ayrı bir yatırım kalemidir. Talep gelmeden almayın, talep geldiğinde de ortak kullanıma değil rezervasyona bağlayın.

Oyun kütüphanesi: az ve güncel

Konsol salonuna insanları getiren şey raftaki oyun sayısı değil, birlikte oynanan doğru başlıkların güncel olması. Futbol, dövüş, yarış ve iki kişilik kooperatif oyunlar kafenin belkemiğidir. Kimsenin istemediği yirmi oyun, sezonu güncellenmemiş tek bir futbol oyununun açtığı boşluğu kapatmaz.

İşin görünmeyen tarafı güncellemeler. Sezon güncellemesi gelen bir oyun, ilk müşteri geldiğinde indiriliyorsa istasyonu yarım saat kaybettiniz demektir. Güncellemeleri kapanıştan sonra veya sabah açılıştan önce planlayın.

Hesap tarafı da ayrı bir konu. Dijital oyunların ticari ortamda kullanımına dair kurallar ülkeye ve platforma göre değişiyor, bu yüzden yerel mevzuatı bilen birine danışmadan kafenin tamamını tek modele göre kurmayın. Kafede bilgisayar da varsa oyun hesabı yönetimi tarafını ayrıca ele aldık.

Tek başına konsol salonu mu, karma mı?

Karma kafenin cazip tarafı açık: aynı kira altında iki farklı talep eğrisi. Bilgisayarların boş kaldığı saatlerde konsol köşesi dolabilir, turnuva akşamlarında tersi olur.

Bedeli de açık. Gürültü profilleri farklı, alan ihtiyacı farklı, personelin öğrenmesi gereken iki ayrı düzen var. Karma kafede konsol köşesi çoğu zaman bir bilgisayar salonunun eklentisi olarak kurulur, tersi değil. Metrekareniz dar ve mahallenizde konsol talebi belirginse ayrı bir konsol salonu daha net bir iş modelidir.

Hangisini seçerseniz seçin tek kural değişmiyor: tek kasa, tek rapor. Konsol geliri bir deftere, bilgisayar geliri başka deftere yazıldığında gün sonu tutmaz ve hangi tarafın para kazandığını hiçbir zaman öğrenemezsiniz.

Ücretlendirme ve oturum takibinde yazılımın rolü

Buraya kadar olan her karar, kasada tutarlı biçimde uygulanmadığında havada kalır. HandyCafe Genesis konsol istasyonlarını bilgisayarlarla aynı oturum yapısında tutuyor.

Her konsolu adıyla, türüyle ve fiyat tipiyle kaydedersiniz. Fiyat ya genel saat ücretinden gelir ya da o konsola özel tanımlanır. Konsollar sayfasında her istasyon bir durum kartıdır: çevrimiçi, boşta veya ödeme bekliyor. Oturum başlatılır, duraklatılır, devam ettirilir ve bitirilir; ön ödemeli veya sonra ödemeli çalışabilir.

Üye tarafı da aynı şekilde işler. Konsol oturumuna üye atadığınızda ücret cüzdan bakiyesinden düşer, süreli üyeliği varsa süresinden yenir ve oturum üyenin geçmişine yazılır. Yani üyelik ve bakiye kurgusu konsol köşesinde de aynen geçerli.

Rapor tarafında konsol doluluk oranını, en çok tercih edilen istasyonu ve konsol türüne göre ortalama oturum süresini görürsünüz. Bu üç sayı, istasyon eklemeyi ya da bir modeli elden çıkarmayı tahminle değil veriyle karara bağlar. ÖdeAl yazarkasa bağlıysa konsol tahsilatı da bilgisayar oturumlarıyla aynı mali akıştan geçer, nakit tahsilatta fiş basılır ve gün sonu mutabakatı tek yerden yapılır. Konsol yetkileri kasiyer rollerinde ayrı tanımlıdır, yani konsol ekleyip silmeyi personele açmak zorunda değilsiniz.

Fiyatlandırmada ek bir sürpriz yok, PC başına ve her şey dahil. Listenin tamamını özellikler sayfasından görebilirsiniz.

Konsol tarafının sınırları

Konsol, bilgisayar tarafındaki kolaylıkların bir kısmını size vermiyor.

Konsol oturumları elle başlar ve elle biter. Konsollarda çalışan bir istemci yazılımı yok. Bilgisayarlarda oturum bağlantı üzerinden takip edilirken konsolda bu iş kasiyerin sorumluluğunda. Kayıt sırasında girdiğiniz ağ adresi konsolu tanımlamak içindir, bağlantı algılamak için değil.

Süre dolduğunda konsol ekranı kilitlenmez. Bilgisayar tarafındaki kilit ekranı ve uzaktan kapatmanın konsolda karşılığı yok. Uyarıyı kasiyer alır, müşteriyi kaldıran da kasiyer olur. Kafe planınızı kasadan tüm istasyonların görülebileceği şekilde kurmanız bu yüzden önemli.

Oyun hesabı havuzu konsollar için değil. Bu özellik bilgisayarlardaki oyun platformu hesaplarını oturum boyunca ödünç vermek için tasarlandı. PlayStation hesaplarını istasyonlara dağıtmaz.

Ücretsiz sürümde aynı anda iki konsol oturumu çalışır. Kayıtlı konsol sayısı sınırlı değil, eşzamanlı aktif oturum sınırlı. Kayıtlar durduğu için sürüm yükselttiğinizde konsolları yeniden tanımlamanız gerekmez.

Açmadan önce yapılacaklar

1. İstasyon sayısını dolduracağınıza inandığınız sayının altında tutun.
2. Ses ve oturma düzenini kanepe grupları arasındaki mesafeye göre planlayın.
3. Temel ücreti saat üzerinden kurun, kısa oyunu ön ödemeli oturumla çözün.
4. Ölü saatler için saat planında düşük çarpan tanımlayın.
5. Her istasyon için yedek kumanda alın ve vardiya sayımını tutanağa bağlayın.
6. Konsol gelirini bilgisayar geliriyle aynı kasada raporlayın.

Konsol salonu, doğru kurulduğunda bilgisayar salonundan daha sadık bir müşteri kitlesi üretir. İnsanlar oraya bir cihaz için değil, arkadaşlarıyla aynı kanepeye oturmak için geliyor. İşletme tarafını sıkı tutmanın anlamı da bu: müşteri kanepeyi hatırlasın, hesaplaşmayı değil.