Saatlik Ücretinizi Komşudan Değil Kendi Faturanızdan Çıkarın

On işletmeciye elektrik faturasını sorun, birbiriyle alakasız on rakam duyarsınız. Farklı makineler, farklı açık kalma saatleri, farklı tarifeler, farklı bir iklim. Bu yüzden bu yazı size kendi rakamınızı söyleyemez ve söyleyeceğini iddia eden herkes tahmin yürütüyordur.

Yazının yapabileceği şey hesabı göstermek. On dakikalık bir iş. Asıl sürpriz ikinci kısımda: paranın sızdığı yer ekran kartları değil.

Ölçün, aramayın

Kutunun üstündeki rakam yalan söylemez ama doğruyu da söylemez. 750 watt yazan bir güç kaynağı 750 watt çekmez; parçaların o an istediği kadarını çeker ve bu, menü ekranıyla ağır bir maç arasında sürekli değişir.

O yüzden ölçün. Prize takılan bir enerji ölçeri temsili bir koltuğa bağlayın, kasa ve ekran birlikte olsun, bir hafta boyunca gerçek kullanımda kalsın. Artık elinizde bir forum yorumuna değil, kendi kafenize ait bir rakam var.

Sonrası basit aritmetik:

Watt x günlük çalışma saati x koltuk sayısı / 1000 = günlük kWh

Bunu tarifenizle ve aydaki gün sayısıyla çarpın. Dört kalemi ayrı ayrı yapın: makineler, ekranlar, soğutma, aydınlatma. Sonra toplayın. Tek hamlede hesaplamaya kalkarsanız gözden kaçan hep soğutma olur.

Ölçtüğünüz koltuk seçimine dikkat edin. Kafenin en güçlü makinesini ölçerseniz fatura olduğundan yüksek, en zayıfını ölçerseniz olduğundan düşük çıkar. Ortalamayı temsil eden bir koltuk seçin, mümkünse iki farklı sınıftan birer tane ölçün.

İki kez ödediğiniz ısı

Planların çoğunun tamamen atladığı yer burası.

Makinelerinizin çektiği enerjinin neredeyse tamamı kafenin içinde ısıya dönüşür. Sonra o ısıyı dışarı taşımak için ikinci kez ödeme yaparsınız. Sıkışık bir kafede ve sıcak bir şehirde klima, bilgisayarlarla yarışan bir kalem hâline gelir. Üstelik tam da en kalabalık olduğunuz saatte tepe yapar, çünkü dolu bir kafe aynı zamanda insanla dolu bir kafedir.

Dar bir alana koltuk sıkıştırmanın maliyeti bu yüzden sadece donanım parası değil. Makineyi alırsınız, sonra o makineleri idare edecek soğutmayı alırsınız, kafe yine de bunaltıcı kalır.

Saatlik ücret komşudan değil, kendi maliyetinizden çıkar

Sokağın başındaki kafe saati şu fiyata veriyor diye siz de aynı fiyata verdiğinizde, o işletmecinin kirasını, makine yaşını ve doluluğunu üstlenmiş olursunuz. Dükkân kendisinin olabilir, makineleri çoktan amorti olmuş olabilir. Ya da zarar ediyordur ve siz onu kopyalıyorsunuzdur.

Yapılacak iş şu. Aylık giderlerinizi tek listede toplayın:

• Kira ve aidat
• Elektrik, su, internet
• Personel
• Yazılım ve lisanslar, filtre lisansı dahil
• Yazarkasa, POS ve komisyonlar
• Sarf malzemesi, temizlik, bakım ve tamir
• Donanımın yıllık amortismanı, aya bölünmüş hâliyle

Sonra bölün:

PC-saat maliyeti = aylık toplam gider / (koltuk sayısı x ayda ücret ödenen saat)

Buradaki kritik nokta bölen. Açık olduğunuz saati değil, gerçekten ücret ödenen saati yazın. Sabah on birde açıp öğlene kadar üç kişiyle oturuyorsanız o saatler ciro üretmez ama maliyeti üretir. Doluluğu iyimser yazmak, kendinize gerçek olmayan bir maliyet hesaplamaktır.

Çıkan rakamın üstüne kârınızı ekleyin. Sonuç komşununkinden yüksek geldiyse üç değil iki yolunuz var: doluluğu artırmak veya gideri düşürmek. Fiyatı körlemesine kırmak yol değil, sadece sonu erteler.

Kimsenin ödemediği makineler

Boşta açık duran bir makine, para kazandıran makineyle aynı elektriği yer. Aradaki tek fark kasaya bir şey girmemesi. Ve bu sürekli oluyor: müşteri kalkıp gidiyor, bir saat kimse fark etmiyor. Sabah vardiyası "belki gelen olur" diye tüm kafeyi açıyor. Kapanış vardiyası köşedeki iki makineyi unutuyor.

Birkaç makineyi günde birkaç boş saatle ve otuz günle çarpın. Elinizde işletmenin kontrol edilebilir kalemlerinin başında gelen bir rakam olur. Hiçbir broşürde yazmaz, iki güç kaynağı arasındaki farktan kat kat fazladır.

Çözüm disiplin değil. Disiplin gece ikide çalışmaz. Çözüm, yirmi hareketi tek harekete indirmek.

HandyCafe Genesis bu işin neresinde

HandyCafe Genesis'te Admin Panel bir istemciyi uzaktan kapatır veya yeniden başlatır. Aynı işlemi seçtiğiniz tüm PC'ler için aynı anda yapar. Yani kapanış, kafeyi dolaşıp tek tek makine kapatmak yerine kasadan verilen tek komut hâline gelir. Kapanmayan makine kalmaz, çünkü kapatma kişinin hafızasına bağlı değildir.

Wake-on-LAN ise tersini yapar. Kapalı bir makineyi ağ üzerinden açar. Sabah kafenin tamamını "belki dolar" diye açmak zorunda kalmazsınız; müşteri geldikçe koltuk açarsınız. Sessiz ilk saatte yirmi makinenin boşuna dönmesi biter.

Fiyatlandırma tarafında ek bir sürpriz yok: PC başına, her şey dahil. Modül modül kilit açma yok. Özellikler sayfasında tamamı duruyor.

Beklememeniz gerekenler

Bu hesabın çözmediği dört yer var.

"Boştaki makineyi uyut" diye bir özellik yok. HandyCafe Genesis'te uzaktan kapatma, yeniden başlatma ve Wake-on-LAN var. Müşteri kalktıktan sonraki ilk on beş dakikayı yakalamak istiyorsanız bunu Windows'un kendi uyku ve ekran zaman aşımı ayarlarıyla kurun. Ücretsiz ve etkili, sadece bizim panelimizden yönetilmiyor.

Wake-on-LAN her makinede sorunsuz çalışmaz. Anakart ve ağ kartı desteğine bağlı, üretici yazılımı tarafında açık olması gerekir, bazı kasalarda kararsız davranır. Tüm kafeyi buna göre kurgulamadan önce iki makinede deneyin.

Bir haftalık ölçüm ortalamadır. Turnuva gecesiyle salı öğleden sonrası aynı değildir. Ölçümü sezonun temsil edici bir haftasında yapın, en sakin haftada değil.

Maliyet yüksek çıktı diye ertesi gün zam yapmak riskli. Rakam size ne yapmanız gerektiğini söylemez, sadece nerede durduğunuzu söyler. Bazen doğru hamle fiyat değil, boş saatleri dolduran bir kampanya veya üyelik kurgusu ya da kapanış saatini öne çekmektir.

On dakikalık kontrol listesi

1. Prize takılan bir enerji ölçer alın, bu hafta temsili bir koltuğa bağlayın.
2. Makine, ekran, soğutma ve aydınlatmayı ayrı ayrı hesaplayıp toplayın.
3. Aylık gider listesini eksiksiz çıkarın, amortismanı da yazın.
4. PC-saat maliyetini gerçek doluluk üzerinden bölün, açık kalma saatinden değil.
5. Bugünkü saat ücretinizle bu maliyeti yan yana koyun ve aradaki farka bakın.
6. Kapanışta kafede kaç makinenin açık kaldığını bir hafta boyunca not edin.

Maliyet hesabı kafe işletmeciliğinin en az sevilen tarafı, çünkü ciroyu bir gecede artırmaz. Ama fiyatınızı komşudan değil kendi rakamınızdan kurduğunuzda, sezon sonunda kimin haklı olduğu belli olur. Ödeme ve fiş tarafındaki gizli maliyetleri de hesaba katmak isterseniz o konuyu yazarkasa POS entegrasyonu yazısında, kart komisyonunun brüt tahsilat ile net ciroyu nasıl ayırdığını da ÖKC gün sonu mutabakatı yazısında ele aldık.